W zestawieniu zamieszczono
zarówno propozycje polskich programów profilaktycznych dla dzieci i młodzieży
(osoby, które je realizują muszą być odpowiednio przeszkolone), omówienia programów,
jak i przykładowe materiały przydatne przy konstruowaniu takich programów w
szkole.
Poniższe zestawienie bibliograficzne stanowi skróconą wersję bibliografii, której
wersja pełna jest udostępniana w Dziale Bibliografii i Informacji PBP.
DANILEWSKA Joanna
Agresja u dzieci : szkoła porozumienia / Joanna Danilewska. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, cop. 2002. - 175 s. ; 24 cm. - (Psychologia, Pedagogika)
Pojęcie, przyczyny i postacie agresji. Objawy zachowań agresywnych w rodzinie i w szkole. Praktyczne zadanie szkoły - budowania atmosfery porozumienia jako profilaktycznego działania przeciwko agresji. Teoretyczne i metodologiczne założenia terapii pedagogicznej oraz program terapeutyczny (dla dzieci agresywnych i dzieci - ofiar agresji) złożony z inscenizacji i niedokończonych historyjek.
PNS 284450, 284466
GAŚ Zbigniew Bronisław
Psychoprofilaktyka : procedury konstruowania programów wczesnej interwencji / Zbigniew B. Gaś. - Lublin : Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1998. - 166 s. ; 24 cm
Omówiono: modele konstruowania programów profilaktycznych (programów edukacji prozdrowotnej - model PRECEDE, programów aktywizujących lokalną społeczność, programu wielopoziomowej profilaktyki uzależnień), konstruowanie programów wczesnej interwencji (KPWI). Opisano wykorzystanie modelu KPWI przy tworzeniu następujących programów wczesnej interwencji: ''Programu wspierania zdrowia rodziny'', ''Programu aktywizacji środowiska wychowawczego szkoły'', ''Programu rozwoju profesjonalnego pracowników lokalnego ośrodka profilaktyki''.
PNS 276045, 276095
GAŚ Zbigniew Bronisław
Psychoprofilaktyka : procedury konstruowania programów wczesnej interwencji / Zbigniew B. Gaś. - [Wyd. 1, dodr.]. - Lublin : Wydaw. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2000. - 166 s. ; 24 cm
282803
GAŚ ZBIGNIEW BRONISŁAW
Uzależnienia : skuteczność programów profilaktyki / Zbigniew B. Gaś. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1994. - 167, [1] s. : rys. ; 21 cm
Książka prezentuje procedury i wyniki badań skuteczności aktualnie realizowanych programów diagnozujących zjawiska patologii osobowości i zachowania (alkoholizm i narkomania). Przedstawia cechy skutecznego programu profilaktycznego, modele oceny jego skuteczności raz procedury badania. Charakteryzuje programy: Inwentarz A-A do badania asertywności i agresywności, ,,Profil Rodziny'' do diagnozy systemu rodzinnego, Test Przymiotnikowy ACL do badania poczucia zmiany obrazu siebie, Listę Problemów Związanych z Uzależnieniem w programowaniu i oszacowywaniu pomocy psychologicznej osób uzależnionych od alkoholu.
268845, PNS 268846
GROCHOWSKA Nora
Ja jestem sobą i ty jesteś sobą : program edukacji psychologicznej dla klas I-III : przewodnik dla nauczyciela / Nora Grochowska, Renata Gugnacka. - Warszawa : ''Seventh Sea'', cop. 2002. - 160 s. : rys. ; 30 cm
Adresatami ''Przewodnika'' służącego realizacji programu edukacji psychologicznej są nauczyciele nauczania początkowego, pedagodzy i psycholodzy szkolni oraz nauczyciele pracujący w świetlicach i ogniskach. Przedstawiono: założenia programu, scenariusze zajęć, wskazówki dla nauczyciela, tematy wywiadówek i koncepcję wywiadówek partnerskich z udziałem dzieci, scenariusz wywiadówki konsultacyjnej poświęconej agresji u dzieci, załączono karty pracy. Ćwiczenia uczą m.in. empatii, respektowania potrzeb innych osób, co służy przystosowaniu społecznemu dzieci i profilaktyce agresji. Wykorzystano różne techniki aktywnego uczestnictwa dzieci w ćwiczeniach.
283815 PNS
GROCHOWSKA Nora
Ja jestem sobą i ty jesteś sobą : program edukacji psychologicznej w ramach kształcenia zintegrowanego : etap przygotowawczy kl. I-III / Nora Grochowska, Renata Gugnacka. - Warszawa : ''Seventh Sea'', cop. 2001. - 71 s. ; 21 cm
Pd 10728 Czyt.
GWIZDEK Bożena
Gimnazjalny projekt profilaktyczno-wychowawczy / Bożena Gizdek, Elżbieta Sołtys. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, cop. 2002. - 150 s. : il. ; 24 cm. - 150 s. : il. ; 24 cm. - (Szkoła Dziś i Jutro)
Analiza skali kontaktów młodzieży z substancjami psychotropowymi podstawą szkolnego programu profilaktycznego. Omówienie elementów struktury gimnazjalnego projektu profilaktyczno-wychowawczego. Zadania dyrektora, pedagoga, wychowawcy, rodziców, administracji szkolnej, młodzieżowych liderów we wdrażaniu projektu. Przykłady ćwiczeń i scenariuszy zajęć do pracy profilaktyczno-wychowawczej.
284535, 284353 PNS
HAWKINS DAVID J., NEDERHOOD BRITT
Podręcznik ewaluacji programów profilaktycznych : nadużywanie substancji uzależniających i inne problemy społeczne / J. David Hawkins, Britt Nederhood ; [przekł. z ang. Katarzyna Okulicz-Kozaryn, Krzysztof Ostaszewski, Agnieszka Pisarska ; red. nauk. Janusz Grzelak, Barbara Wolniewicz-Grzelak]. - Warszawa : Instytut Psychiatrii i Neurologii ; Olsztyn : Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Pracownia Wydawnicza, 1994. - 130 s. : rys., wykr. ; 24 cm
Tłumaczenie amer. podręcznika metodologii ewaluacji programów zapobiegających alkoholizmowi, narkomanii i in. uzależnieniom, czyli zaleceń dot. sposobu postępowania służacego do oceny skuteczności programów profilaktyki uzależnień wśród dzieci i dorosłych. Książka może stać się pomocą do oceny skuteczności innych oddziaływań społecznych związanych z profilaktyką. Omówiono etapy ewaluacji: stawianie pytań i ustalanie celów, określenie schematu, projektowanie narzędzi pomiarowych, przygotowanie planu zbierania danych, analizowanie danych, prezentowanie wyników. W prowadzenie ewaluacji programu zaangażowany jest cały zespół realizujący dany program.
269796, PNS 269797
JAKUBOWSKA Hanna
Promocja zdrowia i profilaktyka uzależnień : przewodnik nauczyciela szkoły podstawowej i gimnazjum / Hanna Jakubowska. - Warszawa ; Łódź : Wydaw. Naukowe PWN, 1999. - 61, [3] s. ; 24 cm. - (Praca i Zarządzanie w Szkole)
Książka zawiera scenariusze zajęć dla uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum. W każdym rozdziale zawarte są uwagi o realizacji, wyjaśnienie pojęć i informacje merytoryczne. Proponowane zajęcia mogą być traktowane jako element ścieżki międzyprzedmiotowej na temat wychowania prozdrowotnego, ujętego w programie wychowawczym planów nauczania w zreformowanej oświacie albo jako tematy do realizacji na godzinach wychowawczych lub zajęciach pozalekcyjnych. Praca omawia zagadnienia kontaktów międzyludzkich (jak asertywność) i osobowości twórczej oraz rodzaje środków psychoaktywnych i sposoby ich oddziaływania na organizm (opioidy, konopie indyjskie, substancje uspakajające i nasenne, kokaina, amfetamina, nikotyna, alkohol).
278250, 278251
JAKUBOWSKA Hanna
Promocja zdrowia i profilaktyka uzależnień : przewodnik nauczyciela szkoły podstawowej i gimnazjum : ścieżka międzyprzedmiotowa / Hanna Jakubowska. - Wyd. 2 popr. - Warszawa ; Łódź : Wydaw. Naukowe PWN, 2001. - 63, [4] s. ; 24 cm. - (Praca i Zarządzanie w Szkole)
Wydanie nieco zmienione w stosunku do wydania z 1999 r. - rozbudowano scenariusz o asertywności dla klas IV-VI, zmieniono jedno ćwiczenie w scenariuszu o asertywności dla gimnazjum.
282802 PNS
KNEZ Renata
Saper czyli Jak rozminować agresję : program profilaktyczno-wychowawczy dla klas 1-3 gimnazjum oraz klasy 1 szkół pondgimnazjalnych / Renata Knez, Wojciech M. Słonina. - Wrocław : ''Rubikon'', 2002. - 149 s. : il., wykr. ; 23 cm
Przedstawiono zajęcia dla nauczycieli przygotowujące do realizacji programu, cykl 14 zajęć dla uczniów (przebieg wraz z opisami ćwiczeń, graficznymi środkami dydaktycznymi, materiałami pomocniczymi dla nauczyciela). Zajęcia dla uczniów nt. zachowań agresywnych są tu poprzedzone przez zajęcia służące integracji grupy, są też zajęcia o charakterze treningu twórczości. Podano także tematykę spotkań nauczyciela z rodzicami w ramach programu.
284464, PNS 284465
KOSIŃSKA Ewa
Mądrze i skutecznie : zasady konstruowania szkolnego programu profilaktyczno-wychowawczego / Ewa Kosińska. - Wrocław : ''Rubikon'', 2002. - 61 s. : wykr. ; 24 cm
Zasady, kryteria i wskaźniki konstruowania programu profilaktyki i komplementarnego z nim programu wychowawczego szkoły. Pojęcie, cele profilaktyki i sposoby diagnozowania potrzeb uczniów, rodziców i nauczycieli oraz problemów organów społeczności lokalnej (z wykorzystaniem ankiet, aktów prawnych, standardów jakości, arkusza analizy SWOT). Wykaz aktualnych programów profilaktycznych (adres internetowy: www.cmppp.edu.pl/profilaktyka) a także wybór literatury przydatnej do realizacji zadań wychowawczo-profilaktycznych. Współczesny model wychowania.
284473, PNS 284474
PAŹ Barbara
Szkoła, która ochrania : szkolny program profilaktyki / Barbara Paź, Grzegorz Paź. - Wrocław : ''Rubikon'', 2002. - 87 s. ; 23 cm
Zaproponowano sposób (etapy) konstruowania szkolnego programu profilaktyki, zamieszczono wiadomości teoretyczne nt. czynników chroniących przed dysfunkcją i strategii profilaktycznych oraz współuzależnienia w rodzinie z problemem alkoholowym. Omówiono projekt profilaktyczny ''Szkoła Naszych Rodzin'' i jego moduły.
284475, PNS 284476
SOBĄ
Sobą być dobrze żyć : gimnazjalny elementarz profilaktyczny / [aut. Agnieszka Arendarska et al.]. - Warszawa : ''Toret'', 2000. - 56 s. : il. ; 30 cm
Zbiór scenariuszy zajęć programu wychowawczo-profilaktycznego ''Sobą być-dobrze żyć'' dla uczniów klas pierwszych gimnazjum. Scenariusze pogrupowano według zagadnień: grupa i ja, ja i używki, zdrowe i dobre życie, my w zabawie, osobisty i grupowy system wsparcia.
282066 PNS
SZYMAŃSKA Joanna
Programy profilaktyczne : podstawy profesjonalnej psychoprofilaktyki / Joanna Szymańska. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, 2000. - 107 s. : il. ; 24 cm
Zachowania ryzykowne młodzieży: motywy, czynniki ryzyka i chroniące, uwarunkowania rodzinne. Trzy poziomy profilaktyki zachowań ryzykownych i stosowane w nich strategie (informacyjne, edukacyjne, alternatyw, interwencyjne, zmniejszania szkód). Modele programów profilaktycznych i ich skuteczność. Wychowawcze programy profilaktyczne dla klas 0-III. Przykłady zachowań asertywnych i trenowanie tych umiejętności z młodzieżą. Profilaktyka zagrożeń w sferze seksualnej. W Aneksie - przegląd programów profilaktycznych z adresami instytucji pomagających w ich realizacji.
281649, PNS 281650
WOJCIESZEK Krzysztof
Wygrać życie : szkolny program profilaktyki / Krzysztof Wojcieszek. - Wrocław : ''Rubikon'', 2002. - 69 s. ; 23 cm
Zaproponowano dziedziny działań profilaktycznych w szkole. Przedstawiono czynniki ryzyka i ochrony młodzieży przed różnymi problemami, oraz wskazówki dot. sposobu realizowania w szkole programu profilaktycznego.
284477, PNS 284478
WSPOMAGANIE
Wspomaganie procesu wychowawczego programami profilaktyczno-edukacyjnymi / Anatol Bodanko red.. - Kraków : ''Impuls'', 1999. - 271, [3] s. : il. ; 24 cm
Informacja nt. założeń i wyników oraz prezentacja scenariuszy zajęć wg autorskich programów wychowawczych realizowanych w ramach tzw. ''Żorskiej Szkoły Wczesnej Profilaktyki''. Zajęcia dla starszych uczniów szkół podstawowych i średnich służyły: profilaktyce uzależnień (w tym poznawaniu własnych wartości i radzeniu sobie ze stresem), nabyciu umiejętności rozwiązywania konfliktów, integrowaniu zespołu klasowego. Program dla uczniów klas I-III miał na celu kształtowanie umiejętności współżycia z ludźmi, dbania o zdrowie, odmawiania. Zaprezentowano też pozaszk. zajęcia integracyjne dla grup z różnych osiedli i szkół (służące też np. doskonaleniu komunikacji) oraz zajęcia dla drużynowych uczące m.in. asertywności i radzenia sobie ze stresem. Zajęcia warsztatowe dla nauczycieli dot. umiejętności potrzebnych w świetlicy szk., do prowadzenia spotkań z rodzicami, oraz stresu i mechanizmów obronnych osobowości.
279650, 279651, 279652 PNS
ZAJĄCZKOWSKI Krzysztof
Program profilaktyczno-wychowawczy dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej / Krzysztof Zajączkowski. - Kraków : ''Impuls'', 2002. - 160 s. : il. ; 24 cm
Publikacja zawiera: psychologiczną charakterystkę okresu rozwojowego dzieci w młodszym wieku szkolnym, określenie celu programu, omówienie technik stosowanych w trakcie prowadzenia zajęć profilaktyczno-wychowawczych oraz scenariusze pracy z uczniami i spotkań z rodzicami.
284327, PNS 284328
ZANIM
Zanim w szkole będzie źle ... : profilaktyka zagrożeń : poradnik dla nauczycieli / pod red. Krystyny Ostrowskiej i Jana Tatarowicza. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, 1996. - 236 s. : 3 rys., 3 wykr. ; 24 cm
Zbiór opracowań o charakterze teoretycznym i praktycznym, dający możliwość realizacji założeń edukacji humanistycznej - kształtowania w pełni funkcjonującej osobowości. Dotyczą one: klimatu społecznego szkoły, zagrożeń zdrowia fizycznego w środowisku szkolnym, zaburzeń zachowania ucznia, jego podmiotowości i przysługujących mu praw, technik antystresowych i różnych form zapobiegania agresji, alkoholizmowi, przestępczości i narkomanii, a także promocji wartościowego życia w wychowaniu szkolnym. Autorzy prezentują sprawdzone w praktyce scenariuszowe projekty zajęć.
253665, PNS 253666