Maturzysto!
Pisząc referat, przygotowując prezentację maturalną, sporządzamy bibliografię załącznikową.
Bibliografia - to uporządkowany według określonych kryteriów spis dokumentów (książek, artykułów i innych).
Bibliografia załącznikowa (literatura przedmiotu)
Wykaz dokumentów (książki, czasopisma, artykuły, publikacje z Internetu itp.), które autor wykorzystał przy pisaniu utworu lub które poleca czytelnikowi jako związane z tematem pracy.
To pozycje krytyczno-literackie, które posłużyły Wam do opracowania tematu.
Literatury przedmiotu nie interpretujecie, tylko uzasadniacie nią swoje tezy wysnute z interpretacji dzieł.
Bibliografia załącznikowa zamieszczona jest najczęściej na końcu książki lub artykułu (rozdziału).
Literatura podmiotu to omawiane przez Was w pracy utwory literackie, czyli wszystko to, co zamierzacie poddać analizie podczas Waszego wystąpienia maturalnego.
Mogą to być dzieła literackie, dzieła sztuki, fragmenty muzyczne, fotografie, plakaty i inne.
W prezentacji maturalnej układamy bibliografię wg wzoru:
1. Literatura podmiotu.
2. Literatura przedmiotu.
W obrębie poszczególnych grup obowiązuje układ alfabetyczny.
Zasady sporządzania opisów bibliograficznych są znormalizowane. Określają je normy:
PN-ISO 690 z lipca 2002 roku (dla książek i czasopism) oraz PN-ISO-2 :1999 (dla dokumentów elektronicznych).
Najnowsza norma wprowadza obowiązek podawania numeru ISBN książki (jest to numer zawierający informacje o kraju, wydawcy i o samej książce. Skrót ISBN pochodzi z ang.: International Standard Book Number. W 10-cyfrowym numerze jest zapisana informacja o kraju, wydawcy i o samej książce (np. 83 na początku oznacza Polskę).
Podstawowym źródłem, z którego przejmowane są dane umieszczane w przypisach, jest:
dla wydawnictw zwartych - karta tytułowa lub jej odpowiednik;
dla dokumentów elektronicznych - ekran, na którym wyświetlony jest tytuł, jeśli brak takiego ekranu, dopuszcza się przejmowanie danych z dokumentacji towarzyszącej lub opakowania; dla taśm magnetofonowych i taśm magnetycznych - etykieta na dokumencie dźwiękowym, okładka lub opakowanie.
Uwaga!
Norma nie precyzuje znaków interpunkcyjnych, należy natomiast stosować je konsekwentnie, czyli stosować jednolitą interpunkcję we wszystkich przypisach oddzielając każdy element opisu od poprzedniego np. kropką lub przecinkiem.
Przykłady:
W podanych przykładach występują tylko OBOWIĄZKOWE elementy opisów.
Przypisy pochodzą z książki "Ustny egzamin maturalny z języka polskiego. Prezentacja" autorstwa Iwony i Waldemara Wierzby i sporządzone zostały przy współpracy z Działem Bibliografii i Informacji Publicznej Biblioteki Pedagogicznej w Poznaniu.
OPIS KSIĄŻKI
Odpowiedzialność główna. Tytuł. Wydanie. rok. Numer znormalizowany.
Prus, Bolesław. Lalka. Wyd. 2 przejrz. 1998. ISBN 83-04-04381-5.
POPRAWNIE jest także (inny rodzaj interpunkcji):
Prus Bolesław : Lalka, Wyd. 2 przejrz., 1998, ISBN 83-04-04381-5.
Zapomniani : z dziejów literatury polskiej na Śląsku. 1992. ISBN 83-85039-68-6.
Świadomość literacka w Polsce : antologia. 1993. ISBN 83-01-10519-4.
OPIS FRAGMENTU KSIĄŻKI
Odpowiedzialność główna. Tytuł dokumentu macierzystego. Wydanie. Numeracja części. Rok. Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego.
Eco Umberto. Sztuka i piękno w średniowieczu. Wyd. 2. 1997. s. 360.
Prus Bolesław: Lalka. Wyd. 2 przejrz. T. 1. 1998. s. 24.
Świadomość literacka w Polsce : antologia.T. 2. 1993. s. 245.
ARTYKUŁ W WYDAWNICTWIE ZWARTYM
Odpowiedzialność główna artykułu. Tytuł artykułu. W: Odpowiedzialność główna dokumentu macierzystego. Tytuł dokumentu macierzystego. Wydanie. Rok. Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego.
Gondek Elżbieta: Wincentego Kraińskiego konterfekt "prozą rymowany. W: Zapomniani : z dziejów literatury polskiej na Śląsku. Red. Jan Malicki, Grażyna Szewczyk. 1992. s. 66-78.
Data Jan: Rozmowy Wokulskiego, czyli "Kładki, na których" nie "spotykają się ludzie różnych światów". W: "Lalka" i inne : studia w stulecie polskiej powieści realistycznej. Red. Józef Bachórz, Michał Głowiński. 1992. s. 81-95.
Przypisy dotyczące wydawnictw ciągłych
OPIS CZASOPISMA
Tytuł. Odpowiedzialność. Wydanie. Oznaczenie zeszytu (daty i/lub numery). Rok. Numer znormalizowany.
Guliwer. Red. Joanna Papuzińska. 1991, nr 1 -. 1991-. ISSN 0867-7115.
Język Polski w Liceum. Związek Nauczycielstwa Polskiego. 2001/2002, nr 1-. 2002-. ISSN 1642-8757.
Film : magazyn ilustrowany. Red. Kolegium 1970, nr 1-.1970-. ISSN 0137-463X.
ARTYKUŁ W WYDAWNICTWIE CIĄGŁYM
Odpowiedzialność główna. Tytuł. Tytuł dokumentu macierzystego. Wydanie. Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego (rok, oznaczenie zeszytu, paginacja fragmentu).
PRZYKŁADY z zastosowaniem różnej interpunkcji przy zapisie tytułu czasopisma:
Chorągwicka Beata: O krasnoludkach i o sierotce Marysi, czyli W krainie baśni i czarów Marii Konopnickiej. "Guliwer". 2004, nr 1, s. 29-35.
Chorągwicka, Beata. O krasnoludkach i o sierotce Marysi, czyli W krainie baśni i czarów Marii Konopnickiej. Guliwer. 2004, nr 1, s. 29-35.
Cedro Katarzyna: Fortepian Szopena Cypriana Norwida, to nie musi być trudne! "Język Polski w Liceum". 2004, R. 19, nr 1, s. 44-58.
Skrzypczak-Walkowiak Bogna. Literackie portrety niań i guwernantek. "Polonistyka". 2004, nr 1, s. 14-18.
Papuzińska-Beksiak Joanna. Humor i autorytety. Polonistyka. 2004, nr 2, s. 4-10.
Bibliografia załącznikowa zawierająca dokumenty typu: dokument elektroniczny, film, kaseta magnetofonowa.
Odpowiedzialność główna. Tytuł Typ nośnika. Wydanie. Miejsce wydania. Wydawca. Data wydania. Data aktualizacji/nowelizacji. Data dostępu (element obowiązkowy dla dokumentów dostępnych online; nieobowiązkowy dla pozostałych). Warunki dostępu (element obowiązkowy dla dokumentów dostępnych online; nieobowiązkowy dla pozostałych). Numer znormalizowany.
Typ nośnika elektronicznego należy podawać w nawiasach kwadratowych po tytule.
Zaleca się stosowanie następujących określeń lub ich odpowiedników:
[online] [CD-ROM] [taśma magnetyczna] [dyskietka]
Przykład zawierający elementy obowiązkowe:
Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich [CD-ROM]. Red. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Wawelski. Tarnów : "Zeto", 2003. ISBN 83-89364-01-8.
Kopaliński Władysław. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [CD-ROM]. Wersja1.0.3.16. Łódź, Pro-media CD, 1998. ISBN 83-7231-731-3.
OPIS ELEKTRONICZNEJ KSIĄŻKI on-line
Kopernik Mikołaj. De revolutionibus [online]. Kraków : Neurosoft, cop. 1996
[dostęp: 7 października 2004]. Dostępny w World Wide Web: http://www.bj.uj.edu.pl/bjmanus/manus_p.html.
CAŁOŚĆ ELEKTRONICZNEGO WYDAWNICTWA CIĄGŁEGO
Tytuł Typ nośnika. Wydanie. Miejsce wydania : Wydawca, Data wydania. Data dostępu (element obowiązkowy dla dokumentów dostępnych online; nieobowiązkowy dla pozostałych). Warunki dostępu (element obowiązkowy dla dokumentów dostępnych online; nieobowiązkowy dla pozostałych). Numer znormalizowany.
Biuletyn EBIB [on-line]. Warszawa : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. K[omisja] W[ydawnictw] E[lektronicznych], 1999. [dostęp: 3 listopada 2004]. Dostępny World Wide Web: http://ebib.oss.wroc.pl/biuletyn.php. ISSN 1507-7187.
ARTYKUŁY
Odpowiedzialność główna (artykułu). Tytuł artykułu. Tytuł wydawnictwa ciągłego Typ nośnika. Wydanie. Oznaczenie zeszytu. Data aktualizacji/nowelizacji. Data dostępu (element obowiązkowy dla dokumentów dostępnych online; nieobowiązkowy dla pozostałych). Lokalizacja w obrębie dokumentu macierzystego. Warunki dostępu (element obowiązkowy dla dokumentów dostępnych online; nieobowiązkowy dla pozostałych). Numer znormalizowany.
Woldering B. Biblioteka Europejska. Zintegrowany dostęp do europejskich bibliotek narodowych. Biuletyn EBIB [online]. 2004, nr 6(57) czerwiec/lipiec [dostęp: 12 października 2004]. Dostępny w World Wide Web: http://ebib.oss.wroc.pl/2004/57/woldering.php. ISSN 1507-7187.
FILM NA KASECIE WIDEO
Odpowiedzialność główna. Tytuł Typ nośnika. Wydanie. Miejsce wydania. Wydawca. Data wydania.
Czapczyk Paweł, Czarnecka Aleksandra. Poezja współczesna [taśma magnetyczna]. Warszawa : Telewizja Polska, 1997.
TAŚMA MAGNETOFONOWA
Odpowiedzialność główna. Tytuł Typ nośnika. Wydanie. Miejsce wydania. Wydawca. Data wydania.
Beethoven Ludwig van. Piano Concertos 2 & 3 [taśma magnetyczna]. Hanower : Deutsche Grammophon, 2004.