|
Biblioteka
jest instytucją, która
samym swoim istnieniem świadczy
o rozwoju kultury
(Jan
Paweł II)
HISTORIA PBP
Wśród wielu istniejących bibliotek w stolicy
Wielkopolski znajduje się Publiczna Biblioteka Pedagogiczna, która
towarzyszy wielkopolskiej oświacie w jej pracy dydaktyczno-wychowawczej
i reformach edukacyjnych, niemal od powstania II Rzeczypospolitej, aż
do dnia dzisiejszego. Jest ona jedną z najstarszych tego rodzaju
instytucji w Polsce. Swą historią sięga 1925 roku, kiedy to dzięki
inicjatywie środowiska pedagogicznego i poparciu pierwszego Kuratora
Okręgu Szkolnego Poznańskiego Bernarda Chrzanowskiego, powstała jako
podręczny księgozbiór dla pracowników Kuratorium. Biblioteka mieściła
się na parterze gmachu Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego przy ul.
Towarowej 23.
Gdy ilość dzieł przekroczyła 10 600 woluminów i 25
tytułów
czasopism pedagogicznych, Biblioteka została udostępniona dla szerszego
kręgu użytkowników 1 lutego 1929 roku jako Centralna Biblioteka
Pedagogiczna Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego (Okólnik Kuratora
Okr. Szk. Pozn. z dnia 29 stycznia 1929 r., opublikowany w Dzienniku
Urzędowym Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego Nr 3 z dnia 1 lutego
1929). Jej dyrektorami w okresie międzywojennym byli
znani naukowcy: dr Stefan Truchim (1929-1932) oraz dr Józef Krasoń
(1933-1939). 27 grudnia 1932 roku nadano Bibliotece statut, w
którym otrzymała ona nazwę Okręgowa Bibljoteka Pedagogiczna Kuratorium
Okręgu Szkolnego Poznańskiego, z zadaniem służenia dalszemu kształceniu
i dokształcaniu zawodowemu nauczycieli oraz urzędników nadzoru
szkolnego. W roku 1935 księgozbiór Biblioteki liczył 19 000 woluminów,
a w 1939 r. ok. 40 000 woluminów. Z pożogi wojennej ocalało jedynie około
1000 tomów. Pierwszy powojenny kurator Karol Strzałkowki
postanowił odbudować Bibliotekę Pedagogiczną i w maju 1945 roku
mianował jej dyrektorem dr Zdzisława Grota (1945-1957).
Kuratorium otrzymało wówczas pomieszczenia zastępcze przy ul.
Zwierzynieckiej 20. Tam też władze reaktywowały zniszczoną Bibliotekę,
która mieściła się w tym miejscu do 1951 roku. W latach 1945-1951 Biblioteka nie
była samodzielną jednostką budżetową, nie miała odpowiednich
pomieszczeń ani dostatecznej ilości pracowników. Od 1951
roku sytuacja Biblioteki zaczęła się poprawiać. Ministerstwo
Oświaty ogłosiło wówczas statut pedagogicznych bibliotek, które
otrzymały nazwę Pedagogicznych Bibliotek Wojewódzkich i stały się
samodzielnymi komórkami budżetowymi i organizacyjnymi w ramach
kuratoriów. Nowe stosunki prawne pozwoliły Bibliotece lepiej planować
działalność i zabezpieczać środki na jej realizację. I tak nastąpiło
przeniesienie Biblioteki do większego pomieszczenia w budynku
Kuratorium przy ul. Towarowej 23, gdzie Biblioteka mieściła się do
końca 1952 roku, a potem przeniosła się do budynku Prezydium
Wojewódzkiej Rady Narodowej przy pl. Kolegiackim 17. W tej
siedzibie pozostawała przez przeszło dziesięć lat mimo niewygód,
przepełnionego do ostatecznych granic magazynu. Jednakże okres ten był
okresem jej wszechstronnego rozwoju. Trzykrotny wzrost księgozbioru,
ponad 20 pracowników, dobrze wyposażona czytelnia, pracownia
bibliograficzna i gabinet metodyczny, zorganizowana sieć 12
Pedagogicznych Bibliotek Powiatowych (organizacja i rozwój sieci
powiatowych bibliotek pedagogicznych datują się od 1951 r. Zarządzeniem
Ministra Oświaty z dnia 20.11.1950 r.), akcja wykładów pedagogicznych
oraz dorobek wydawniczy – oto plon tego okresu. W połowie lat
pięćdziesiątych sieć terenowa Biblioteki liczyła 29 placówek. W
związku z przejęciem budynku przy Placu Kolegiackim 17 przez Prezydium
Rady Narodowej Miasta Poznania, Biblioteka została przekwaterowana w
maju 1963 roku do lokalu przy ul. Garncarskiej 9, gdzie adaptacja
pomieszczeń do potrzeb Biblioteki trwała kilka miesięcy. Dopiero w 1964
roku wrócono do normalnych zajęć. W omawianym okresie dyrektorem
placówki był dr Tadeusz Nożyński (1957-1968), a od października 1968
roku do sierpnia 1991 roku Jarosław Lamperski. W 1971 roku
Biblioteka zmieniła nazwę na Pedagogiczna Biblioteka Województwa
Poznańskiego i Miasta Poznania, a po reformie administracyjnej w 1975
r. jej sieć terenowa liczyła 7 placówek. W 1981 r. Biblioteka ponownie
zmieniła nazwę na Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Poznaniu, by
ostatecznie w 2000 r. przekształcić się w Publiczną Bibliotekę
Pedagogiczną w Poznaniu. W dziejach Biblioteki ważną datą był rok
1991, w którym została przeniesiona do budynku Ośrodka Doskonalenia
Nauczycieli przy al. Niepodległości 34, a Wypożyczalnia na ul.
Ratajczaka 3 do murowanego baraku - w warunki urągające takiej
książnicy. Wraz ze zmianami lokalizacji Biblioteki zmieniała się także
jej kadra kierownicza. W latach (1991-1997) Biblioteką kierowała
Krystyna Woda, od 1997 do końca sierpnia 2005 roku Barbara
Pierańska, a do 1 września 2005 roku Wiesława Borkowicz. Wiosną 2004
roku scalono Wypożyczalnię z pozostałymi działami Biblioteki
mieszczącymi się na al. Niepodległości. W baraku na ul. Ratajczaka
utworzono magazyn książek, w którym umieszczono księgozbiór znajdujący
się poza główną siedzibą Biblioteki. Ostatnia przeprowadzka Biblioteki
miała miejsce w lutym 2008 r. na ul. Bułgarską 19.
W ciągu minionych osiemdziesięciu lat Biblioteka przechodziła
różne etapy. Warunki lokalowe były bardzo trudne, często niedostosowane
do funkcji jaką spełniała. Bibliotekę przenoszono aż
dziewięciokrotnie. Mimo tych ogromnych trudności PBP stale powiększa
swój księgozbiór zdobywając wiernych i oddanych czytelników. Obecnie
można korzystać z ponad 220 000 woluminów, z 14 000
czasopism, a także ze zbiorów specjalnych ze wszystkich dziedzin
wiedzy, a przede wszystkim z zakresu pedagogiki i nauk pokrewnych.
Biblioteka posiada także publikacje naukowe i popularnonaukowe z
różnych dziedzin wiedzy objętych ramowymi planami nauczania, literaturę
piękną i dzieła klasyki światowej, piśmiennictwo z zakresu
bibliotekoznawstwa i informacji naukowej, programy nauczania i
podręczniki szkolne, materiały dotyczące problematyki oświatowej
regionu, monitory i dzienniki ustaw, przepisy oświatowe i Dziennik
Urzędowy MEN. Biblioteka nie
tylko udostępnia książki i inne źródła informacji, ale także świadczy
usługi, które ułatwiają rozwijanie umiejętności krytycznego
myślenia i efektywnego korzystania z informacji w różnych postaciach i
za pośrednictwem różnych mediów, wykorzystując przy tym najnowsze zdobycze
technologii informatycznych. Dostarcza więc informacji i pomysłów do
doskonalenia różnego rodzaju umiejętności, wiedzy, samokształcenia, do
rozwijania hobby oraz kontaktów z innymi ludźmi, które są podstawą
satysfakcjonującego funkcjonowania w społeczeństwie, a przede wszystkim
wyposaża czytelników w umiejętność uczenia się przez całe życie.
Biblioteka staje się placówką wzrastającą coraz pełniej w proces
dydaktyczno-wychowawczy szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych
utożsamiając się z obsługiwanym środowiskiem, dając do zrozumienia, że
czuje się jego integralną częścią. Nauczyciel bibliotekarz PBP w
Poznaniu jest dziś przewodnikiem dla wszystkich użytkowników w
zakresie profesjonalnego wyszukiwania, selekcjonowania i gromadzenia
informacji, zgodnie z obowiązującymi normami etycznymi i poszanowaniem
praw autorskich.
|